ธาดา เปี่ยมพงศ์สานต์

ตอน๑ การดูแลให้เส้นผมสวย

ตอน๒ ผมสวยด้วยแชมพู

ตอน๓ เวชแชมพูขจัดรังแค

เส้นผม ประกอบด้วยเซลล์ 3 ชั้น

ชั้นนอก เรียก คิวติเกิล (cuticle)
ชั้นกลาง เรียก คอรเทก (cortex)
ชั้นใน เรียก เม็ดดัลลา (medulla)

ชั้นนอก มีประมาณ 6-10 ชั้น ตรงโคนหนากว่าปลายเส้นผม เซลล์จะเรียงต่อ ทับกัน เหมือนกับ การสร้างหลังคาบ้าน ปลายที่เป็นอิสระ จะชี้ไปทางปลายเส้นผม แต่ละเซลล์ ประกอบด้วยชั้นต่างๆอีก 3 ชั้น ผมจะสวยหรือไม่สวย อยู่ที่ชั้นนี้

ชั้นกลาง เป็นส่วนประกอบ ที่ทำให้เส้นผมแข็งแรง มีเส้นใยเล็กๆ ทอดยาว ตลอดความยาวเส้นผม พูดง่าย ๆ เหมือน ก้านธูปหลายก้าน ที่มัดไว้เป็นห่อ ในแต่ละ 1 เส้นใย ประกอบด้วยใยเล็กๆ อยู่รวมกัน เป็นเส้นใยใหญ่ 1 เส้น เส้นใยใหญ่ นี้อยู่ในเซลล์ ที่ชื่อว่า พาราคอร์เทก (paracortex) อีกทีหนึ่ง คนที่มีเส้นผมหยักโศก เซลล์จะเป็นพาราคอร์เทก ส่วนผมม้วนหยิก เช่น นิโกร เป็นเซลล์ที่เรียกว่า พาราคอร์เทก ผสมออโทคอร์เทก (เซลล์มีอยู่กันแน่นน้อยกว่า อีกแบบหนึ่ง)

ชั้นใน ประกอบด้วยเซลล์ ที่มีโพรงอากาศอยู่ อาจมีอยู่ติดต่อกันทั้งเส้น หรืออยู่เป็นระยะ ๆ หรือบางทีไม่มี

เส้นผม ประกอบด้วย น้ำ โปรตีน 65-95% และกรดอมิโน อาจมีไขมัน เม็ดสี ธาตุโลหะปนเล็กน้อย กรดอมิโน เป็น ซีสเตอีน โปรลิน ลิวซิน ฯลฯ ถ้าเอาเส้นผมแช่น้ำ น้ำหนักจะเพิ่มขึ้น 12-18% การดูดซึมเร็วมาก ใช้เวลา 4 นาที ถ้าอากาศมีความชื้นสูง การดูดซึมก็สูงขึ้น ไขมันของเส้นผมเพิ่มขึ้น เมื่อวัยหนุ่มสาว และลดลง โดยเฉพาะผู้หญิง ที่มีอายุมากขึ้น ส่วนของผู้ชาย ไม่มีการเปลี่ยนแปลงเท่าใดนัก ดังนั้นผู้หญิงวัยกลางคน ผมจะแห้งกรอบ ผิดสังเกต แร่ธาตุในเส้นผม มีปนกันไม่ถึง 1% มีโลหะ เช่น แคลเซียม แมกนีเซียม สังกะสี โซเดียม โปตัสเซียม ฯลฯ อาจไม่สำคัญ จะสำคัญต่อเมื่อ มีจำนวนสูงขึ้น เช่น การพบสารหนูในเส้นผม

เมื่ออายุมากขึ้น เส้นผมค่อยๆ เสื่อมลงจากรากถึงปลาย จากกลวิธี การใช้เครื่องสำอาง เช่น การหวี การแปรงผม การฟอกสีผม การย้อมผม หรืออาจเกิดจาก การเสียดสี การเปียกน้ำ การโดนรังสี ชั้นที่มีการเปลี่ยนแปลง คือ ชั้นนอกและชั้นกลาง ปลายของเซลล์ชั้นนอก จะยกขึ้นและแตกออก และหลุดออก ทำให้เส้นผมไม่มีเซลล์ชั้นนอก อาจทำให้ปลายเส้นผมแตก หรือเส้นผมตรงกลาง เป็นร่องลึก ความยาว หรือความขวาง หรือผมหักมองดูเป็นปุ๋มสีขาว ถ้าเกิดจากการย้อม หรือดัดถาวร ทำให้เส้นผมบิด การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ มักเกิดที่ปลายเส้นผม 

เส้นผมหัก เป็นอาการรุนแรงของ ความผิดปกติของเส้นผม อาจเป็นเพราะกรรมพันธ์ หรือใช้เครื่องสำอางมากเกินไป ทำให้เส้นผมเปราะบาง หักและไม่ยาว ในบางราย เกิดจากการ ใช้ยาสระผม การแปรงผม และตากแสงแดดมากไป ในบางคนเกิดจาก น้ำยายืดผม ความเปลี่ยนแปลงเริ่มต้น จากเซลล์ชั้นนอก มีโพรงอากาศในเซลล์ เมื่อเส้นผมหัก เริ่มแรกอาจเรียก เส้นผมร้าว เมื่อเส้นผมหักหลุดไปแล้ว จึงเหลือเป็นเส้นผมแตก บางรายอาจแตกตามยาวตรงกลาง แต่ปลายเส้นผมดีก็มี บางรายอาจแตกตรงชั้นนอก ชั้นเดียวก็ได้ หรือหักชนิด โดยที่ไม่มีการแตกปลาย 

สีเส้นผม อาจเปลี่ยนสีได้ เมื่อสัมผัสกับแสงแดดนานๆ จากสีดำกลายเป็นสีน้ำตาลแดง แสงแดดยังทำให้ ผมแห้งกรอบ อ่อน ผิวขรุขระ สีจางไร้เงา บางทีแข็งแต่เปราะ มีการทำลายผิวชั้นนอก ของเส้นผมก่อนที่จะ เข้าทำลายชั้นกลาง อนุมูลอิสระ ที่เกิดจากแสงแดด จะถูกดูดซับโดย กรดอมิโน เช่น ซีสตีน ไทโรซิน เฟนนิลอลานิน และทริปโตแฟน ทำให้ตัวเชื่อมไดซัลไฟด์เสียหาย เหมือนกับน้ำยาดัดผม ถ้าปฎิกิริยารุนแรง ความแข็งแกร่งของเส้นผม จะลดลง ดังนั้น ในครีมนวดผม หรือเจลแต่งผมบางชนิด ผสมตัวยากันแดด เพื่อช่วยป้องกันอันตราย จากแสงแดด ดังนั้นหลังจาก การฟอกสี และการดัดผม ควรที่จะป้องกันอันตราย จากแสงแดด เพราะอาจทำให้เส้นผมหักได้ ทั้งนี้เกิดจาก บางส่วนของเซลล์ชั้นนอก ถูกทำลายไปก่อนแล้ว จากยาสระผม

สภาวะของเส้นผมที่พบประจำ
ไข่เหาเทียม เป็นปรากฎการณ์ อย่างหนึ่งที่เป็นเยื่อหุ้มขาว ๆ อยู่รอบเส้นผม มองดูไกลๆ นึกว่าเป็นไข่เหา ใช้แชมพูสระผมแก้รังแค ก็ไม่หลุด เป็นเพราะเยื่อหุ้มนี้ เกิดจากเยื่อหุ้มของรากผม บางที อาจเกิดจากการใช้สเปรย์ หรือการทำทรงผมที่ใช้แรงดึง 

เส้นผมกลวง คือมีฟองอากาศ หรือช่องว่างในเส้นผม ซึ่งแตกหักง่าย มักเกิดจาก มีการทำลายเส้นผม มาเป็นเวลานาน จากการเป่าร้อนเกินไป การใช้โรลล์ม้วนผมไฟฟ้า น้ำคลอรีนในสระว่ายน้ำ การทำให้สีผมจาง การแก้ไข โดยการใช้ระบบ การดูแลเส้นผม (hair care) ที่อ่อนนุ่มละไม จึงจะสามารถป้องกัน การเกิดเหล่านี้ได้

ผมสวยด้วย แชมพู

การใช้แชมพู หรือยาสระผม หมายถึง การทำความสะอาด ของเส้นผม และหนังศีรษะ เป็นสิ่งสำคัญ ในการชำระล้าง ดังนั้น เราจำเป็น ที่ต้องมีแชมพูดีๆ นอกจากไว้ใช้เพื่อจุดประสงค์ ทำความสะอาดแล้ว เส้นผมต้องสวยด้วย ต้องมีลักษณะ นุ่มนิ่มเมื่อสัมผัส สยาย ปลิว หรือแยกแต่ละเส้นง่าย แต่ไม่ใช่กระเซิง หวีง่าย จัดง่าย สมบูรณ์ เด้งสวย 

ผู้ผลิตได้จัดสูตร ให้ตามความประสงค์ ของผู้ที่ใช้ เช่น ผมแห้ง ผมมัน ผมลีบ ผมฟอกสี ผมดัด ผมย้อม ผมสั้น ผมยาว ผมกรอบ ผมคนเอเชีย ฝรั่ง หรือนิโกร การมีรังแค น้ำมัน นอกจากนี้ ยังผลิตตามฤดูกาล อายุ การใช้งานตามวิถีชีวิต นิสัย ว่าต้องใช้ครีมนวดหรือไม่ ผลิตตามทรงผมที่ใช้ ตามความต้องการ ของผู้ใช้ และตามสภาวะของเส้นผม ว่าคนชอบใช้แบบไหน เช่นชอบน้ำหอม ฟองแยะ ล้างง่าย หวีง่าย การแห้งเร็ว บางคนก็ชอบเปลี่ยนแชมพูไปเรื่อย ๆ เพื่อทดลองว่าอะไรดี

ผมคนเรามี 100,000 - 150,000 เส้น แต่ละเส้นของผู้หญิงมีเนื้อที่ 4-8 ตารางเมตร ที่ต้องทำความสะอาด การสระไม่เท่าใด แต่การล้าง ต้องใช้น้ำมหาศาล เพื่อจะล้างออก สิ่งที่ต้องขจัดออกคือ โปรตีนซึ่งเปื้อนฝุ่น ที่ทำให้เส้นผมเหนียว ไขมันที่ผลิตออกจากรูขุมขน ที่ทำให้เส้นผมมันเป็นเงา แต่มีข้อเสีย คือ ปนฝุ่น ควัน สารต่างๆ ที่ผลิตออกมา จากรูขุมขน เหงื่อไคล เครื่องสำอาง เช่น สเปรย์ใส่ผม ครีมบำรุงเส้นผมต่างๆ รวมทั้งเชื้อโรค ที่เกิดจากการหมักหมม ของสิ่งสกปรก แต่ละคนมีส่วนผสมไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับนิสัย ชีวิตการเป็นอยู่ การกินอาหาร สิ่งแวดล้อม ฯลฯ สภาพหนังศีรษะ และเส้นผม 

จุดประสงค์ของการสระผม คือ การเอาสิ่งสกปรก ออกจากเส้นผม สิ่งเหล่านี้ ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติ ของสารเกิดฟอง ว่ามีคุณภาพอย่างไร

สารเกิดฟองมี 5 ชนิด

1. ประจุลบ ในสมัยก่อน คนเราใช้สบู่ แต่มีข้อเสีย คือทำปฎิกิริยากับน้ำ เป็นด่าง อาจเป็นอันตราย ต่อผิวหนัง และเส้นผม ในน้ำกระด้าง ทำปฎิกิริยาก่อให้ แคลเซียมตกตะกอน เกาะเส้นผม ทำให้ผมไร้เงามัน เปราะ และหวียาก ดังนั้น จึงเลิกใช้สบู่ มาใช้สารเกิดฟองประจุลบแทน ข้อดี คือล้างสะอาด ฟองมาก แต่ยังไม่น่าใช้ ต้องใช้สาร ทำให้เส้นผมนิ่ม ราคาแปรตาม สภาพของสารเกิดฟอง ที่ดีก็ราคาแพงกว่า

2. ประจุบวก ทำให้ผมนิ่ม หวีง่าย ลดอาการกระเซิง ของเส้นผม อาจแก้เส้นผมที่เสีย พวกนี้ฟองน้อย และทำให้สิ่งสกปรก ติดเส้นผม มักใช้ผสมในพวกครีมนวด หรือผู้ที่ต้องการย้อมผม

3. ประจุบวกลบ มักใช้ผสมกับสารประจุลบ ทำให้เกิดฟองหนา

4. ไม่มีประจุ อ่อนไปในการให้เกิดฟอง อาจใช้ผสมตัวอื่น ๆ 

5. สมุนไพรธรรมชาติ เช่น ซาโปนิน เกิดฟองน้อย จึงใช้ร่วมกับสารอื่น
   ในปัจจุบัน ซิลิโคน ใช้มากเป็นที่แพร่หลาย ในการบำรุงเส้นผม ตัวของมัน มีพลังงานต่ำต่อผิว สัมผัสดู รู้สึกว่าไม่เหนียว เป็นฟิลม์เคลือบบางๆ บนผิวของเส้นผม รวมทั้งปลายผม ทำให้ดูเป็นเงามัน เป็นการลดความเสียดสี เมื่อเวลาหวี หรือย้อมดัด เส้นผมแต่ละเส้น ดูเบากว่า สยายผมได้ดีกว่า และยืดหยุ่นดี ซิลิโคนที่ดี คือ กลุ่มโปลิซิโลเซน มีมากมายหลายตัว ตามสภาพของเส้นผม ว่าต้องการซิลิโคนแบบไหน

ส่วนผสมอื่น ๆ 

ฟอง เป็นคุณสมบัติ ที่ผู้ใช้นิยมใช้ ยิ่งฟองมากยิ่งชอบ เพราะดีกว่า ถ้าฟองดีมากแสดงว่า ชำระล้างสะอาดดี

ความข้นของยาสระผม มักผสมเซลลูโลส ทรากะคั้นและเจล ให้ดูว่าเนื้อยาสระผมนั้นเหนียวข้นขึ้น บางชนิดใส่เกลือลงไป กลายเป็นเจลเทียม บางชนิดเคลือบมุกด์ ทำให้เนื้อยาสระผม ซึ่งมักเป็นของเหลว กลายเป็นครีมมุกด์ ทำให้เส้นผมนิ่ม

การใช้สารดูดซับ พวกโลหะ ซึ่งมักตกตะกอนบนเส้นผม อันเป็นสาเหตุ ทำให้ผมไม่เป็นเงา 
นอกจากนี้ ใช้สารกันบูด กันเชื้อโรค ใส่สีและน้ำหอม เพื่อดึงดูดลูกค้า ถ้ามีรังแค ใส่สารขจัดรังแคเพิ่ม เช่น สังกะสี ไพรีไทโอน ไพรอกโตนโอลามีน กำมะถัน น้ำมันดิน และน้ำมันต่าง ๆ 

ชนิดของยาสระผม อาจเป็นน้ำใส น้ำขุ่น เป็นครีม เจล มูส หรือผง (แชมพูแห้ง) แต่ที่ขาย มักจะเป็นชนิดน้ำ เพราะไว้ใส่ผมเปียก ละลายทั่วบนศีรษะ 

มูส เป็นชนิดสเปรย์ ให้ความรู้สึกนุ่มเมื่อใช้แชมพูแห้ง ไม่เหมือนแบบอื่น เพราะไม่มีสารเกิดฟอง ไม่ต้องการใช้น้ำ ใช้เวลาสั้น เพราะไม่ต้องล้างออก ไม่ต้องเป่าแห้ง อาจอยู่ในรูปของสเปรย์ มีแป้งข้าวจ้าว หรือข้าวโพด เพื่อขจัดไขมัน และใช้วิธีแปรงออก วิธีนี้ เป็นเพียงสระผม โดยผิวเผินเท่านั้น ทำเป็นบางครั้งบางคราว ก่อนที่จะสระจริง

แชมพูที่ใช้ประจำวัน ราคาถูก เกิดฟองมาก และทำความสะอาดเส้นผม โดยไม่ล้างออกมาก ทำให้หวีง่าย และเป็นมัน มักเป็นสารประจุลบ อาจผสมสมุนไพร น้ำหอม และใช้ได้ทุกสภาพเส้นผม

แชมพูอ่อนละมุน ด้วยนิสัยการใช้ชีวิตประจำวัน การเล่นกีฬา การเปลี่ยนทรงผม ทำให้ต้องสระบ่อย หรือเป็นเพราะสกปรก จากสิ่งแวดล้อม ผมมัน เหงื่อออกจากการเล่นกีฬา หรือเคลือบสี ไม่ควรล้างออกมาก เป็นส่วนผสมของสารประจุลบ ร่วมกับประจุบวกลบ มักใส่สารบำรุงเส้นผม พอเหมาะ เพื่อที่ทำให้เส้นผมสวย และหวีง่าย หลีกเลี่ยงใช้สาร ที่สะสมบนเส้นผม ทำให้เส้นผมหนัก

แชมพูเด็ก เป็นตัวอย่างอันหนึ่ง ซึ่งมีส่วนผสม ของสารไม่มีประจุ ลดการระคายผิว และลดการแสบตา

แชมพูเพื่อความงาม สูตรผสมออกมา เพื่อคุณสมบัติอย่างดีเลิศ ล้างอ่อนนุ่มละมุนละไม ทำให้เส้นผมเบา และมีประกาย เป็นสารผสมของ สารประจุบวกลบ และไม่มีประจุ และเสริมด้วย สารบำรุงเส้นผม

แชมพูเพื่อปรับสภาพเส้นผม ให้ฟองดี ชำระล้างสะอาด แก้ความผิดปกติ ของสภาพเส้นผม ถ้าผมแห้ง ให้ความนุ่มนิ่ม หวีง่าย และดำเป็นมัน ถ้าผมมัน ลดน้ำหนักของเส้นผม โดยการลดไขมัน เพิ่มความเป็นประกาย ของเส้นผม ถ้าผมบาง ทำให้เส้นผมดูหนา และอยู่ตัว ถ้าผมเสียจะแก้กลับ ให้ผมเรียบดูดี เหมือนเดิม มักใช้สารเกิดฟองประจุลบ และประจุบวกลบ ผสมกับซิลิโคน 

มีการผลิต แชมพูสูตร 2 ใน 1 ออกมา เพื่อสระผม และปรับสภาพเส้นผมพร้อมกัน ใครๆก็ชอบ เพราะว่า เสียเวลาน้อย ประหยัด ใช้ครั้งเดียวเสร็จเลย ผสมไวตามินด้วย อย่างไรก็แล้วแต่ ไม่สามารถให้ประสิทธิภาพ หรือใช้ได้ตามความต้องการ ของคนทุกคน บางคนใช้แล้วผมร่วง

มีการผลิตแชมพูชนิดใหม่ เบากว่า โดยใส่สาร ซิลิโคนน้อยหน่อย เพราะบางคนว่าแบบเก่า เส้นผมมันไป หรือในอนาคตอาจมี สูตร 3 ใน 1

แชมพูชนิดพิเศษ เช่น สำหรับเส้นผมที่ย้อม หรือดัด เพราะไม่ควรมีผล ต่อการย้อม การดัด เพื่อทำให้เส้นผม เป็นเงา หรือยังเป็นลอน ให้ความนุ่มนวล หวีง่ายไม่รุงรัง ใช้ส่วนผสม ของสารประจุบวก และสารประจุบวกลบ และประจุลบร่วมกัน

แชมพูขจัดรังแค มักใส่สารไพรอกโตนโอลามีน หรือสังกะสี ไพริไทโอน เซลาเนียมซัลไฟด์ น้ำมันดิน สำหรับเส้นผมมัน เพราะมีเชื้อยีสต์ปนอยู่ ใช้สารเกิดฟองประจุลบ การนวดหน้า ศีรษะ ควรนวดเบาๆ ระวังหนังศีรษะถลอก ส่วนยานวดศีรษะ เพื่อลดไขมัน แพทย์กำลังศึกษาอยู่ ว่าได้ผลแค่ไหน

สูตรสมัยใหม่ เพื่อความรู้สึกอย่างเป็นธรรมชาติ และเบาต่อการไว้ทรงผม ใครๆก็อยากได้ ยาสระผมที่ให้ฟองนุ่มมือมาก สระเสร็จแล้ว ให้เส้นผมอยู่ตัว เบา ไม่พันกัน หรือหวีแบบไหนก็ได้ ผิวเส้นผมเรียบ ดูมีน้ำหนัก แต่เบา สูตรนี้ผสมสาร ที่เรียกว่า เอซิลกลูตาเมต หรือกูลตามีน และซิลิโคน สารที่ใส่เพื่อบำรุงเส้นผมนั้น ยังคงอยู่ในฟองขณะสระ และเมื่อล้างออก สารบำรุงเส้นผมจึงเข้าไป เคลือบเส้นผม สารตัวใหม่ ๆ เช่น สฟิงโกไลปิด และเซรามายด์ เมื่อผสมเข้าไป เป็นยาสระผม สมัยใหม่ล่าสุด เพื่อความแข็งแรงของเส้นผม ที่โดนถูกทำลาย

การผสมแชมพู ใส่สารต่างๆ อยู่ในเนื้อเดียวกัน ใส่ความเข้มข้นเท่าใด จึงจะพอดี ไม่ให้เส้นผมแห้งเกินไป หรือถ้าใช้กับผมแห้ง ก็เพิ่มเงาในตัว นอกจากให้ผมสวยแล้ว ต้องทำความสะอาดดีด้วย แล้วเติมสารบำรุงเส้นผม เรียบร้อยในตัว บางทีใส่สารดูแลเส้นผมเพิ่ม เพิ่มความนุ่มนวลของเส้นผม ตัวควบคุม ความเป็นกรดเป็นด่าง ยากันบูด น้ำหอม สี ฯลฯ การใส่สารบำรุงเส้นผม เพื่อให้ผมนุ่ม เป็นมัน ลดการกระเซิงและหวีง่าย โดยเฉพาะผมแห้ง และผมที่ถูกทำลาย อาจใส่สาร เช่น ลาโนลิน น้ำมันพืช ขี้ผึ้งต่างๆ ไขมัน แอลกอฮอล์ เลซิติน กรดไขมัน โปรตีน เช่น คอลลาเจน เคราติน สารสกัดจากข้าว และถั่วเหลือง ซิลิโคน ไวตามิน สารกันแดด แพนทีนอล ที่สำคัญ คือสารประจุบวก และซิลิโคน ซึ่งเป็นการบุกเบิกก้าวใหม่ ของสารดูแลเส้นผม อย่างที่กล่าวแล้วว่า สารโพลีเมอร์ประจุบวก ทำให้ผมนิ่ม และเรียบ ลดการเสียดสี เมื่อหวีผม และลดประจุไฟฟ้าสถิตย์ ใช้ร่วมกับแชมพูประจุลบไม่ได้ สารโพลิเมอร์ประจุบวกแตกต่าง จากสารเกิดฟองประจุบวก สามารถซึมเข้าไปในเส้นผม เคลือบผิวเส้นผมให้เรียบ เมื่อสระล้างแล้ว ทำให้เส้นผมสวยและหวีง่าย และยังป้องกันอันตราย จากสิ่งภายนอก สารพวกนี้ได้แก่ กลุ่มเซลลูโลส แป้ง ยาง ไชตีน ซิลิโคน ฯลฯ พวกโพลิเมอร์ อาจมีทั้งประจุลบ ไม่มีประจุ หรือมีทั่วประจุบวกลบ โปรตีนจากข้าวโอ๊ต ช่วยทำให้ผมเสียกลับสู่สภาพเดิม 

ลองผสมสูตรยาสระผม สมัยใหม่ ปี ค.ศ. 2000 ดังนี้

1. สารเกิดฟองประจุลบ เช่น กลุ่มแอมโมเนียม หรือโซเดียม...ซัลเฟต 20%

2. มักนีเซียม และโซเดียมโอเลต ซัลเฟต และอื่นๆ 15% (สูตรหัวเชื้อที่ดีที่สุดของเยอรมัน)

3. เอซิลกลูตาเมต 10% (สูตรหัวเชื้อที่ดีที่สุดของญี่ปุ่น)

4. สารเพิ่มฟอง และสารทำให้ฟองคงทน 5%

5. โปลีซิโลเซน ซิลิโคน ไมโคร อีมัลชั่น 5% ทำให้ผมเป็นเงา หวีง่าย แก้ผมเสีย

6. ฟอสโฟไลปิด หรือโปรตีนจากข้าวโอ๊ต 1-5%

7. เซราไมด์ แก้ผมเสีย 0.1

8. กรดผลไม้ต่าง ๆ หรืออาจใช้สารสกัดจาก โคลนหิน กันรังแค 5-0.5% 

9. สมุนไพร เช่น ชาเขียว น้ำมันต้นชา ชาแม่สะลอง 1% เคโมมิล (ดอกไม้อะไรก็ได้ เอาไว้โฆษณา ว่าแชมพูของบริษัทเรา เป็นสมุนไพร ใส่เพียงแค่นี้ 1%)

10. เกลือในครัว 1%

11. โปรตีน และโปรไพลิน ไกลคอล 5%

12. สารกันบูด สารฆ่าเชื้อ 0.1-0.3%

13. น้ำหอม เป็นเม็ดสี ใส่แล้วเป็นเม็ดลอยแขวนสวยงาม 1%

14. ปรับให้เป็นกรด ด้วยกรดมะนาว 0.1%

15. น้ำกลั่น เติมให้ครบ 100%

ดังนั้น ในการผลิตยาสระผมแบบใหม่ ต้องทดสอบกันมากมาย ดูการเกิดฟอง หวีง่าย การสยายของเส้นผม มีสปริงดี อยู่ตัว ฯลฯ ลองสระเปรียบเทียบสูตรใหม่ กับสูตรมาตรฐาน ในคนคนเดียวกัน ลองสระเปรียบเทียบ คนละข้างของศีรษะก็ได้ หลังจากสระแล้ว ดูการเป่าแห้ง ลักษณะของเส้นผม หลังจากนั้น เปรียบเทียบอีก 3-4 วัน ก่อนสระครั้งต่อไป และลองซ้ำหลายๆ ครั้ง จนกว่าจะแน่ใจว่า สูตรใหม่ดีกว่าหรือเปล่า จากนั้นลองใช้ในร้านเสริมสวย กับคนทั่วๆไป หลังจากทดสอบว่า ดีแล้ว มาดูเรื่องการตลาด อาจตกม้าตาย เมื่อทราบราคาต้นทุน ว่าแพงเกินไป ที่จะเอาไปขายในท้องตลาด เพราะใช้วัสดุดีเกินไป คิดแล้วเหนื่อย ถ้าตั้งใจจะทำขาย อย่างเก่งก็ทำยาสระผม ไว้ใช้เอง

ปัญหามีว่า แชมพูแก้ผมร่วงได้ จริงหรือมั่วนิ่ม คำตอบคือ มั่วนิ่ม ไม่เคยมีเลย นับตั้งแต่โลก มียาสระผม ถ้าใครเคยซื้อมาใช้แล้ว จะรู้สึกว่าโดนหลอก จนกระทั่ง 2-3 เดือนที่ผ่านมานี้เอง ที่มีรายงาน ทางการแพทย์ผิวหนังต่างประเทศ รายงานว่า ยาสระผม ที่มีส่วนผสมของยาฆ่าเชื้อราชนิดหนึ่ง ทำให้เส้นผมขึ้น พอๆกับยาไมนอกซิดิล ผู้ที่มีศีรษะล้าน คงหูผึ่งไปตามๆกัน แต่จะจริงแค่ไหน ต้องมีการทดลองซ้ำอีกครั้งหนึ่ง หรือคุณจะทดลองเองก็ได้ ถ้าใจร้อน เพราะกลัวศีรษะล้าน

เวชแชมพูขจัดรังแค

เมื่อใด เราจะใช้แชมพู ซึ่งเข้าตัวยาบางชนิด ที่แน่ๆ คือ การขจัดรังแค

รังแค คือสภาวะความปกติ ของร่างกาย ที่รูขุมขนผลิตไขมันออกมา ร่วมกับการตาย ของเซลล์ของหนังศีรษะ เมื่อมีการสะสมมากขึ้น ไขมันจับตัว เป็นก้อนใหญ่ขึ้น มีสีเหลืองอ่อนๆ ผสมกับขี้ไคล ของหนังศีรษะ เกิดเป็นรังแคให้เห็นชัด แชมพูธรรมดาสามารถช่วยท่านได้ จนกระทั่งถึง จุดๆหนึ่ง การสะสมนั้นมีมากขึ้น จนแชมพูไม่สามารถ ขจัดรังแคออกได้หมด ภาวะนี้ เรียกว่า Seborrheic dermatitis คือ มีการอักเสบ ของผิวหนังที่ศีรษะ อาจเกิดขึ้นตามหน้า คิ้ว ขอบจมูก แก้ม หลัง หน้าอก มีภาวะแบบนี้เหมือนกัน ดูคล้ายๆกัน แต่เรียกว่า โรค psoriasis หรือ เรื้อนกวาง หรือสะเก็ดเงิน ในระยะเริ่มต้น จะเป็นที่หนังศีรษะ ก่อนที่จะเป็นบริเวณอื่น ในกรณีที่ ผู้ป่วยมาหาแพทย์ ด้วยเรื่องรังแค ที่ใช้แชมพูธรรมดา หรือเวชแชมพูแล้วไม่ดีขึ้น แพทย์จะตรวจที่เล็บ ถ้ามีอาการที่เล็บ เช่น มีรอยบุ๋ม ดวงสีน้ำตาล เล็บแยกตัว จากพื้นเล็บที่ปลายนิ้ว แสดงว่าเป็นโรคโซไรอะซิส ไม่ใช่รังแค การรักษา แตกต่างกันเล็กน้อย การรักษา ต้องใช้เวชแชมพูด้วย เพราะว่าสาเหตุที่สำคัญ ร่วมในการ ทำให้เกิดผิวหนังศีรษะอักเสบ คือ เชื้อยีส ที่ชื่อ P. Ovale (พี. โอวาเล่) ที่ใช้ไขมันเลี้ยงชีพ เชื้อตัวนี้ แบ่งตัวมากขึ้น จนทำให้เกิด รูขุมขนอักเสบตามมา ดังนั้น ต้องใช้ยาฆ่าเชื้อยีสต์ตัวนี้ คือขจัดให้น้อยลง ผู้อ่านคงสงสัยว่า ถ้าฆ่าตายไปแล้ว ทำไมยังมีรังแคอยู่อีก เพราะว่าเชื้อยีสต์นี้ แบ่งตัวใหม่เร็วทันใจ ภายในไม่กี่วัน จำนวนกลับมา เท่าเดิม ดังนั้น จึงต้องใช้เวชแชมพู เรื่อยไป

แชมพูที่ดีกว่า ในกลุ่มนี้คือ คีโตโคนาโซล บางรายงานว่าดีกว่า สารสังกะสีไพริไทโอน หรือเซลาเนียม ซัลไฟด์ และดีกว่ายาฆ่าเชื้อราหลาย ๆ ตัว และเมื่อเปรียบเทียบ การใช้แชมพูชนิดนี้ดีกว่า ยาทาสเตียรอยด์เสียอีก เนื่องจาก ทุกคนต้องใช้แทบทุกวัน ในประเทศแคนาดา สามารถซื้อได้เอง โดยไม่ต้อง ขอใบสั่งยาจากแพทย์ สารสังกะสีไพริไทโอน สามารถช่วยลดการแบ่งตัว ของเซลล์ ที่ทำให้เกิดรังแค แต่การทดลองภายหลัง โดยใช้แร่ธาตุรังสีโอโซโทป ไม่พบว่า ลดการแบ่งตัวของเซลล์ แต่จำนวนเชื้อยีสต์ลดลง แสดงว่าสารนี้มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ มากกว่าที่ ลดการแบ่งตัวของเซลล์  เซลาเนียม ซัลไฟด์ หรือโมโนซัลไพด์ อาจผสมกำมะถัน รายงานการแพทย์ว่า บางทีใช้แล้ว ไปกระตุ้นให้ต่อมไขมัน ทำงานมากขึ้น แชมพูมีสี เหลืองอมแสดเข้ม จึงต้องล้างให้หมดจริงๆ เพราะบางคนใช้แล้ว บ่นว่ากลิ่นยาไม่จาง และศีรษะยังมันอยู่ กำมะถัน ประสิทธิภาพอ่อน อาจใช้ในเด็กๆ โดยสารทำปฏิกิริยา กับซีสเตฮีนในเซลล์ เชื้อโรคเปลี่ยนกำมะถัน ให้กลายเป็นกรดชนิดหนึ่ง 
ไพร๊อกโตน โอลามีน สามารถมีฤทธิ์ขจัดรังแค และลดอาการคันที่ศีรษะ โดยการฆ่าเชื้อ และลดอ๊อกซิเจน จากการทดลอง สารนี้ดีกว่าสารประกอบสังกะสี

ในการรักษารังแคหนาๆ หรือโรคสะเก็ดเงิน แพทย์ใช้น้ำมันดิน มีชนิดไม่กลั่น และชนิดกลั่นบริสุทธิ์ แต่ชนิดไม่กลั่นได้ผลดีกว่า เพราะว่ามีสารซึ่งไม่ได้กลั่นออก ให้ผลในการขจัดดีกว่า มีฤทธิ์หยุดยั้ง การแบ่งตัวของเซลล์ถึง 40 วัน ส่วนตัวอื่นๆ เช่น น้ำมันวูด น้ำมันเคด น้ำมันสน ใช้แล้วไม่ใคร่ได้ผล สารใหม่น้ำมันจากโคลนหิน ซึ่งเกิดจากเชื้อจุลินทรีย์ในทะเล ทำลายสารในหินกาลเวลานับ 200 ล้านปี มีสารกำมะถันผสม พบแถวประเทศฝรั่งเศส อาจขจัดรังแคได้ผลดี

ในอนาคต คงจะใส่สารฆ่าเชื้อราในแชมพูมากมาย รวมทั้งแชมพูฆ่าเชื้อชันนะตุ ซึ่งเกิดจากเชื้อรา หรือมีแชมพู ที่ใส่สารเกิดฟองมากๆ และมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อยีสต์ หรือมีการกลั่นน้ำมันดินบริสุทธิ์ ให้มีกลิ่นน้อยลง แต่ประสิทธิภาพคงเดิม หรือใส่สาร ลิเธี่ยม และสังกะสี ซัลเฟต ในการรักษาโรครังแค

เชื้อยีสต์ เป็นสาเหตุหนึ่งของการเกิดรังแคหรือไม่นั้น ยังเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันอยู่ ลองทำความเข้าใจ กับข้อความต่อไปนี้ ผู้เขียนใช้น้ำมันดิน สระผมครั้งที่ 1 ตามด้วยแชมพู ผสมสารประกอบสังกะสี รังแคไม่มี มีคราวหนึ่งแชมพูสังกะสี หาซื้อไม่ได้ ใช้แต่แชมพูน้ำมันดิน นาน 3 เดือน ปรากฎว่า ผู้เขียนเริ่มมีเชื้อรา ชนิดพีโอบิคูราเร่ที่ต้นคอ เพราะเล่นกีฬาด้วย เชื้อยีสต์ ชอบขึ้นตาม ผิวของนักกีฬา เพราะเหงื่อออกมาก แต่ไม่เป็นรังแค เมื่อกลับมาใช้ แชมพูสังกะสีอีกครั้งหนึ่ง ผื่นเชื้อยีสต์หายไป แสดงว่าแชมพูน้ำมันดิน รักษารังแคได้ โดยไม่จำเป็นต้องฆ่าเชื้อยีสต์ ดังนั้น ผู้เขียนจึงสรุปว่า เชื้อยีสต์ คงไม่เป็นสาเหตุของรังแค แต่โดยทั่วไป แชมพูที่ฆ่าเชื้อรานั้น หลายคนใช้รักษารังแคได้ผล 
เมื่อเร็วๆนี้ แพทย์ผิวหนังสังเกตว่า เมื่อใช้เวชแชมพูนานๆ แชมพูที่ฆ่าเชื้อรา ซึ่งมีฤทธิ์ ทำให้ต่อมไขมัน ผลิตน้ำมันลดลง ทำให้เส้นผมงอกขึ้นมา ได้ผลพอๆกับยาปลูกผมชนิดอื่น และดีกว่าสมุนไพรจีน ที่อ้างว่าใช้แล้วผมขึ้น ผู้ที่มีศีรษะล้าน คงหูผึ่งไปตามๆกัน ในอนาคต เราคงจะได้เห็น การผลิตเวชแชมพู แบบนี้มากขึ้น ไม่ใช่เพื่อขจัดรังแค แต่เพื่อผู้ที่มีศีรษะล้าน หรือผมน้อย